ผึ้งแห่งป่าแอมะซอนได้รับสิทธิคุ้มครองตามกฎหมายเป็นครั้งแรก

เรื่องเร่งด่วนเมื่อมันอาจสูญพันธุ์จากการคัดไม้และคุกคามจากสายพันธุ์อื่น

ผึ้งชันโรง (stingless bees) ในผู้ผลิตน้ำผึ้งป่าในเปรู เป็นแมลงชนิดแรกที่ได้รับสิทธิตามกฎหมาย ข้อบัญญัติท้องถิ่นสองฉบับได้ให้สิทธิแก่ผึ้งกลุ่มนี้อย่างน้อย 175 สายพันธุ์ ที่มีความสำคัญทางวัฒนธรรมและจิตวิญญาณต่อชนพื้นเมือง อีกทั้งช่วยรักษาระบบนิเวศป่าฝนให้สมบูรณ์

ในเมือง Satipo ภาคกลางของเปรู ได้ผ่านกฎหมายฉบับแรกที่ให้สิทธิทางกฎหมายแก่ผึ้งที่อาศัยอยู่ในภายในเขตสงวนชีวมณฑลอาวิเรริวราเอม ในเดือนตุลาคมที่ผ่านมา และเมื่อปลายปีที่แล้ว ผึ้งในเมืองนาอูตาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของเปรูก็ได้สิทธิเช่นเดียวกัน

นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของธรรมชาติและโลกที่แมลงชนิดหนึ่งได้รับสิทธิทางกฎหมายอย่างเป็นทางการ และเปรูเองก็เป็นที่อยู่อาศัยของผึ้งสายพันธุ์เก่าแก่ที่สุดในโลก ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการผสมเกสรพืชในป่าแอมะซอนกว่า 80% 

ผึ้งได้รับสิทธิอะไรบ้าง?

สิทธิที่ว่าเช่น – สิทธิในการดำรงอยู่และเจริญเติบโต, สิทธิในการรักษาประชากรให้มีสุขภาพดี, สิทธิในการมีถิ่นที่อยู่อาศัยที่สมบูรณ์ ปราศจากมลพิษ, สิทธิในการมีสภาพภูมิอากาศที่เสถียรทางนิเวศวิทยา, สิทธิในการฟื้นฟูวงจรธรรมชาติของพวกมัน และสิทธิในการได้รับการคุ้มครองทางกฎหมายในกรณีที่ถูกคุกคามหรือได้รับอันตราย 

ข้อสำคัญคือ มนุษย์สามารถฟ้องร้องในนามของ ‘ผึ้ง’ ได้ ก่อนหน้านี้เคยมีกฎหมายลักษณะเดียวกันแล้ว โดยมนุษย์สามารถฟ้องในนามของธรรมชาติได้ อาทิ แม่น้ำ (เช่น แม่น้ำ Whanganui ในนิวซีแลนด์) ป่าไม้ ภูเขา แต่ในกรณีนี้ถือเป็นครั้งแรกของโลกที่สามารถฟ้องร้องในนาม “แมลง” ได้ 

สิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ ที่ขับเคลื่อนระบบนิเวศในอเมซอน

“ผึ้งเหล่านี้เป็นกุญแจสำคัญต่อชีวิตในแอมะซอน” Rosa Vásquez Espinoza  นักชีววิทยาเคมี ผู้ก่อตั้ง Amazon Research Internacional กลุ่มที่มุ่งเน้นการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ระบบนิเวศ และภูมิปัญญาของชนพื้นเมืองในอเมซอน กล่าว

“พวกมันเป็นแมลงผสมเกสรที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดสำหรับพืชผลที่สำคัญที่สุดที่เรามีที่นี่ แถมพวกมันยังช่วยดักจับคาร์บอนทางอ้อมด้วยการรักษาป่าและต้นไม้ของเราให้มีชีวิตและงอกใหม่” เขาเสริม

ผึ้งไม่มีเหล็กในนี้เป็น ผึ้งยุคโบราณที่สุดบนโลก และเป็น ผู้ออกดอกไม้หลัก ของระบบนิเวศอเมซอน พวกมันมีบทบาทในการช่วยผสมเกสรพืชกว่า 80% ของพันธุ์ไม้ทั้งปวง รวมถึงพืชเศรษฐกิจ เช่น กาแฟ คาเคา และอาโวคาโด

ผึ้งเหล่านี้มีอิทธิพลต่อสิ่งแวดล้อมโดยรอบ พร้อมกับขยายไปถึงสุขภาพโดยรวมของโลก ทั้งในแง่มุมที่น่าสนใจบางประการของการค้าโลก และผลผลิตที่มีคุณค่าทางการแพทย์ ดังนั้นจึงดูเหมาะสมที่สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่มีอิทธิพลเช่นนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่สำหรับกฎหมายสิ่งแวดล้อม

ที่มา

https://www.theguardian.com/environment/2025/dec/29/stingless-bees-from-the-amazon-granted-legal-rights-in-world-first

https://www.smithsonianmag.com/smart-news/honey-making-stingless-bees-in-the-peruvian-amazon-become-the-first-insects-to-gain-legal-rights-180987937

https://www.iflscience.com/the-planets-oldest-bee-species-has-become-the-worlds-first-insect-to-be-granted-legal-rights-82078

Credit