ฉลามขาว (Great white shark) ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกำลังเสี่ยงสูญพันธุ์จากประมงผิดกฎหมายที่เพิ่มมากขึ้น นักวิจัยค้นพบว่ามีฉลามขาวถูกฆ่าอย่างน้อย 40 ตัวในปี 2025 เพียงปีเดียวที่ท่าเรือประมงชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนแถบแอฟริกาเหนือ
งานวิจัยจากนักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันที่ร่วมกับมูลนิธิ Blue Marine Foundation ของสหราชอาณาจักร ได้เปิดเผยผลการศึกษาถึงสายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงใกล้สูญพันธุ์ หนึ่งในนั้นคือ ‘ฉลามขาว’ (Great white shark) สินค้าที่ถูกวางเรียงรายขายอยู่ในตลาดปลาทางตอนเหนือของแอฟริกา
พื้นที่ทางตอนเหนือของแอฟริกาที่ว่านี้คือพื้นที่ที่ติดต่อกับทวีปยุโรปในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งจากการตรวจสอบท่าเรือประมงบนชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนของแอฟริกาเหนือ นักวิจัยค้นพบว่ามีฉลามขาวอย่างน้อย 40 ตัวถูกฆ่าที่นั่นในปี 2025 เพียงปีเดียว
วิดิโอที่บันทึกภาพฉลามขาวโตเต็มวัยถูกล่าบนเรือประมงในแถบเมดิเตอร์เรเนียนแบบผิดกฎหมาย
ตามข้อมูลที่เผยแพร่บนสื่อ BBC ยืนยันว่ามีภาพสัตว์คุ้มครอง ‘ฉลาม’ ถูกนำเข้ามายังท่าเรือของแอฟริกาเหนือในสภาพที่ตายจริง เช่น ภาพวิดิโอฉลามขาวขนาดใหญ่ถูกลากขึ้นฝั่งจากเรือประมงในประเทศแอลจีเรีย อีกคลิปหนึ่งที่ถ่ายในตูนิเซีย เห็นหัวและครีบของสิ่งที่ดูเหมือนจะเป็นฉลามมาโกครีบสั้น (Short-finned mako shark) ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์และได้รับการคุ้มครองเช่นกัน กำลังถูกเตรียมไว้เพื่อจำหน่าย
ประชากรฉลามในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนลดลงอย่างมาก
โดยเฉพาะฉลามขาว
แหล่งที่อยู่อาศัย ‘สุดท้าย’ ของฉลาม
ดร. ฟรานเชสโก เฟอร์เร็ตติ หัวหน้าทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียเทค สหรัฐอเมริกา อธิบายว่าประชากรฉลามหลายชนิดลดลงอย่างมากในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา โดยเฉพาะฉลามขาว
“ไม่มีน่านน้ำใดที่มีการจับปลามากเท่ากับทะเลเมดิเตอร์เรเนียน” เขากล่าวกับทีมวิทยาศาสตร์ของ BBC News ขณะทำงานบนเรือวิจัยนอกชายฝั่งซิซิลีเมื่อปลายปี 2025
“ผลกระทบจากการประมงเชิงอุตสาหกรรมทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ และเป็นไปได้ว่าพวกมันจะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้”
‘ช่องแคบซิซิลี’ คือพื้นที่ที่พวกเขามองว่า อาจเป็นแหล่งหลบภัยสุดท้ายในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนสำหรับฉลามหลายสายพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์ ที่แห่งนี้ พื้นที่ระหว่างซิซิลีและแอฟริกาเหนือ ในการศึกษาฉลามนักล่าครั้งล่าสุด ดร.เฟอร์เร็ตติและทีมงานต้องการติดแท็กดาวเทียมให้กับฉลามขาวเพื่อติดตามพวกมัน ซึ่งสิ่งนี้ยังไม่เคยทำมาก่อนในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน แต่ความพยายามนี้ยังคงไม่สำรวจ จากการทำงานตลอดสองสัปดาห์ กลับไม่มีฉลามมาติดเหยื่อล่อที่พวกนี้จัดไว้ มีการบันทึกภาพฉลามสีน้ำเงินได้เพียงแวบเดียวจากกล้องใต้น้ำ
“มันน่าหดหู่ใจ และสิ่งนี้มันแสดงให้เห็นว่าระบบนิเวศนี้เสื่อมโทรมไปมากแค่ไหน” ดร.เฟอร์เร็ตติระบุ
ภาพฉลามสีน้ำเงินที่จับได้จากกล้องใต้น้ำในภารกิจล่อเหยื่อค้นหาฉลามขาว
สถานะของฉลามขาว
ฉลามขาวเป็นนักล่าขนาดใหญ่และเป็นสายพันธุ์ที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดสายพันธุ์หนึ่งจากการมีภาพลักษณ์เป็นสัตว์ดุร้ายกินคน แต่จากรายงานยังพบว่าเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก และอาจไม่ใช่การตั้งใจโจมตีที่มองว่ามนุษย์เป็นเหยื่ออาหาร
ฉลามขาวอาศัยอยู่ตามแถบทะเลชายฝั่งเกือบทั่วทุกมุมโลก แต่จะอาศัยอยู่หนาแน่นบริเวณอ่าวประเทศออสเตรเลีย ทางตอนใต้ของทวีปแอฟริกา แคลิฟอร์เนีย และตอนกลางของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
ในแง่ความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ประชากรฉลามขาวมีแนวโน้มลดลงทั่วโลก องค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) จัดให้ฉลามขาวอยู่ในสถานะ “มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์” (Vulnerable) อีกทั้งมันยังเป็นหนึ่งในสายพันธุ์ฉลามกว่า 20 ชนิดในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนที่ได้รับการคุ้มครองภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ ที่ถูกระบุว่าห้ามจับหรือขาย
แต่ในข่าวร้ายยังคงมีข่าวดี นอกเหนือจากการศึกษานี้ เมื่อปี 2023 ที่ผ่านมา มีการจับฉลามขาวใหญ่ตัวอ่อนโดยบังเอิญบริเวณนอกชายฝั่งตะวันออกของสเปน ซึ่งถือเป็นการพบที่สำคัญมาก เนื่องจากฉลามขาวแทบไม่เคยถูกพบในน่านน้ำเมดิเตอร์เรเนียนของสเปนในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ที่สำคัญ การค้นพับตัวอ่อนอาจเป็นสัญญาณดีว่าฉลามขาวอาจมีการสืบพันธุ์หรือใช้พื้นที่แถบนี้เป็นแหล่งอาศัยอยู่ในช่วงหนึ่งของชีวิต อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ยังคงต้องเก็บข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อศึกษาเรื่องนี้และต่อยอดการอนุรักษ์เพื่อเพิ่มจำนวนประชากรฉลามขาวในพื้นที่นี้ต่อไป
อ้างอิง
https://phys.org/news/2026-02-great-white-shark-spain-year.html
